जिमी (राई) उत्थान समाज, सोलुको स्थापना र महत्व
विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको काखमा अवस्थित सोलुखुम्बू जिल्लाको विभिन्न गा.वि.स.मा स्थायी बसोबास गर्ने, पुख्र्यौली घर सोलुखुम्बू भई नेपालको विभिन्न ठा“उमा स्थायी वा अस्थायी बसोबास गर्ने र विदेशमा समेत जुनसुकै व्यवसायी गरी बसोबास गर्दै आएका किरात राई समुदायको संस्कृति, भाषा, धर्म, कला लगायतका महत्वपूर्ण विषयमा अध्ययन, अनुसन्धान, संरक्षण, सम्वद्र्घन र विकास गर्दै सोलुबासी जिमी (राई) हरुको उत्थानमा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने अभिप्रायले वि.सं २०५५ सालमा यस जिमी (राई) उत्थान समाज, सोलुको स्थापना भएको हो ।
संस्थाको सर्वोच्च निकायको रुपमा जिमी (राई) उत्थान समाज, सोलु केन्द्रीय कार्यसमिति रहेको छ भने केन्द्रीय कार्यसमिति मातहत क्षेत्रीय समिति सुनसरी, धरान र स्थानीय समिति, सोलुखुम्बू, सल्लेरी रहेको छ । त्यसैगरी अन्तर्राष्ट्रिय शाखाको रुपमा बेलायत शाखा, हङ्गकङ्ग शाखा कार्यरत रह“दै आएका छन, भने भर्खरै मात्र दक्षिण कोरिया शाखाको गठन भएको छ, त्यसैगरी अमेरिकामा पनि शाखा कार्यालय विस्तार हुन गईरहेको छ ।
यस जिमी (राई) उत्थान समाज सोलेखुम्बू जिल्ला भित्र रहेका किरात राईहरुको छाता संस्थाको रुपमा स्थापित भई क्रियाशिल भाषिक संस्थाहरुसंग सहकार्य गर्दै आईरहेको छ । जिल्ला भित्र रहेका खलिङ, थुलुङ, बाहिङ, कुलुङ,नाछिरिङ लगायतका भाषिक संस्थाहरुसंग सम्बन्ध राख्दै एकताबद्घ रुपमा अगाडी बढ्ने प्रयास गर्दै आईरहेकोृ छ भने केन्द्रीय स्तरमा किरात राईहरुको छाता संस्थाको रुपमा रहेको किरात राई यायोख्खा संग पनि त्यतिकै मात्रमा समन्वय गर्दै आईरहेको छ ।
जि.उ.स.ले गर्ने नियमित कार्यक्रम
संस्थाले आफ्नो स्थापना काल देखी नै आफ्नो प्रत्येक बार्षिकोत्सवको अवसरमा राष्ट्रलाई अमुल्य रक्तदानको कार्यक्रम राखी संस्था मातहत बढी भन्दा बढी सदस्यहरुवाट रक्तदानको कार्यक्रम गर्दै आईरहेको छ । त्यसैगरी प्रत्येक नया“ बर्षको उपलक्ष्यमा जिमी, गैर जिमीहरु बिच सुमुधुर सम्बन्ध राख्दै बनभोज कार्यक्रमको आयोजना गर्दै आईरहेको छ भने प्रत्येक दिपावलीको अवसर पारेर सांस्कृतिक कार्यक्रम सहित विभिन्न जिमीहरुको घर दैलोमा देउसी भैलीको आयोजना गर्ने गरेको छ । त्यस्तै गरी समय–समयमा कला, संस्कृति विषयक डकुमेन्ट्री निर्माण गरी प्रदर्शनी गर्दै आईरहेको छ भने प्रत्येक वार्षिकोत्सवको उपलक्ष्यमा संस्थाको बार्षिक गतिविधि एवं आर्थिक विवरण सहितको ‘प्रभाह’ नामक स्मारिका प्रकाशन गरी आफु मातहत समिति र विदेश स्थित शाखाहरुमा पु¥याउ“दै आएको छ ।
संस्थाले समाजमा गरेको उपब्धि मूलक कार्यहरु
यस संस्थाले उपत्यकामा सांस्कृतिक केन्द्र, किरात संग्राहलय र संस्थाको कार्यालय भवन निर्माण गर्ने उद्देश्यले समाजको विशिष्ट, आजिवन र अन्य सदस्यहरुवाट सहयोग रकम जम्मा गरी वि.सं २०६२ सालमा ललितपुरको हरिसिद्घीमा डेढ रोपनी जग्गा खरिद गरेको छ भने स्थानीय समिति, सालुको पहलमा सोलुखुम्बू जिल्लाको सल्लेरीमा करिव १० रोपनि जग्गा खरिद गरी स्थानीय समिति कै पहलमा किरात राई सामुदायिक संग्राहलय भवन निर्माण गरेको छ । स्थानीय जिल्लामा रहेका प्रत्येक भाषिक किरातहरुको छुट्टाछुट्टै भुमे थान निर्माण गर्न स्थानीय समितिले पहल गरि रहेको छ । त्यसै गरी समाजले कृषि सम्बन्धी नीति तथा कार्यक्रमलाई समाजमा अगाडी सारेको छ भने समाजको उद्देश्यलाई सफल पार्न र संस्थाको कार्यमा महत्वपूर्ण सहयोग गर्ने अभिप्रायले विभिन्न प्रतिष्ठित व्यक्तिहरुवाट शिक्षा, स्थास्थ्य, खेलकुद, पत्रकारिता, कला साहित्य एवं उद्यमशिल क्षेत्रलाई लक्षित गर्दै संस्था मातहतमा विभिन्न अक्षयकोषको स्थापना गरिएको छ ।